SEO Analizi Nasıl Yapılır?

SEO analizi, bir web sitesinin arama motorları ve okurlar açısından mevcut durumunu inceleyip eksik ve hatalı yönlerini ortaya çıkaran denetim çalışmasıdır. Analiz bir tanı gibi düşünülebilir: önce sitenin nerede durduğu görülür, sonra hangi düzenlemelerin gerektiği belirlenir. İncelenen alanlar ayrı başlıklar altında toplanır ve her başlıkta bulunan sorunlar tek tek yazılır. Yazı yayımlatmayı düşünen bir işletme için de bu denetim kullanışlıdır, çünkü yazının yayımlanacağı sitenin durumu, yazının görünürlüğünü etkiler.

SEO analizi nedir ve neden yapılır?

SEO analizi, bir sitenin arama motorlarında bulunabilirliğini etkileyen unsurların toplu bir değerlendirmesidir. Analiz yapılmadan alınan kararlar varsayıma dayanır; bir sayfanın neden az görüldüğü sistematik bir incelemeyle anlaşılır. Analiz üç soruya cevap arar: sayfalar arama motoru tarafından erişilebilir mi, sayfalar okurun beklentisini karşılıyor mu ve site, konusunda güvenilir bir kaynak olarak görünüyor mu? Yeni kurulan bir sitede analiz, yanlış yapılmış kurulumları daha ilk haftalarda yakalamayı ve düzeltmeyi sağlar. Yıllardır yayında olan bir sitede ise eskiyen sayfaları, yinelenen içerikleri ve kırık bağlantıları ortaya çıkarır.

Analize başlamadan önce hazırlık

Analizin sağlıklı olması için önce neyin inceleneceği ve hangi verinin kullanılacağı belirlenir. Sitenin amacı, hedef okuru ve en önemli sayfaları kısa bir belgede toplanır. Arama motorlarının site sahiplerine sunduğu raporlara erişim sağlanır; bu raporlar sayfaların hangi sorgularla göründüğünü, tarama hatalarını ve indeks durumunu gösterir. Sitenin ziyaretçi ölçümlerine de bakılır ve hangi sayfaların en çok okunduğu görülür. Analizin kapsamı, incelenecek sitenin büyüklüğüne ve kaynaklara göre önceden seçilir. Küçük bir sitede tüm sayfalar tek tek incelenebilir, büyük bir sitede ise önce en çok ziyaret alan sayfalar seçilir. Analize başlamadan önce sitenin mevcut durumu bir kayıt olarak saklanır. Kayıt, sayfa sayısını, öne çıkan sayfaları ve o güne kadar bilinen sorunları kısa maddeler halinde içerir.

Teknik analiz: tarama ve indeks durumu

Teknik analiz, sayfaların arama motoru tarafından bulunup değerlendirilebilmesini sağlayan altyapıyı ayrıntılı biçimde inceler. İlk olarak önemli sayfaların hatasız açıldığı, hatalı ya da yönlendirilen adreslerin olmadığı kontrol edilir. Sitenin bir site haritası bulunup bulunmadığına ve bu haritanın güncel olup olmadığına bakılır. Arama motorlarının taramasına yanlışlıkla kapatılmış sayfalar olup olmadığı da incelenir; bu hata, önemli bir sayfanın hiç görünmemesine yol açabilir. Aynı içeriğe birden fazla adresten ulaşılıyorsa, arama motoruna tercih edilen asıl adres açıkça belirtilir. Sayfaların güvenli bağlantıyla sunulması, telefonda düzgün görünmesi ve hızlı açılması teknik analizin diğer kalemleridir. Bulunan her hata, sayfa adresi ve kısa bir açıklamasıyla birlikte, sonradan bulunabilecek biçimde listeye eklenir. Aynı nedenden doğan hatalar tek satırda gruplandırılır.

Sayfa içi analiz: başlık ve açıklamalar

Sayfa içi analiz, her sayfanın kendi başlık, açıklama ve metin gibi öğelerini tek tek inceler. Sayfa başlığının konuyu anlatıp anlatmadığı, kısa ve benzersiz olup olmadığı kontrol edilir. Aynı başlığı taşıyan birden fazla sayfa varsa, bunlar listelenir ve ayrıştırılır. Sayfa açıklamalarının eksik, çok uzun ya da tekrarlı olup olmadığına bakılır. Ana başlığın sayfada bir kez kullanıldığı ve alt başlıkların konuyu mantıklı biçimde böldüğü doğrulanır. Görsellerin alternatif metinleri ve dosya adları da bu aşamada gözden geçirilir. Sayfa içi bulgular genellikle kod bilgisi gerektirmeden düzeltilebilir. Düzeltme sonrasında sayfaların yeniden taranmasını hızlandırmak için arama motoruna bir bildirim gönderilebilir.

İçerik analizi: boşluklar ve yinelenen sayfalar

İçerik analizi, sitedeki yazıların okurun ihtiyacını ne kadar karşıladığını ve ne kadar güncel kaldığını ölçer. Her sayfa için bir soru sorulur: bu sayfa okurun aradığı bilgiyi veriyor mu? Eksik kalan konular, yani okurun sorduğu ama sitede cevabı bulunmayan sorular, içerik boşluğu olarak listelenir. Birbirine çok benzeyen sayfalar, aynı okuru paylaştığı için birleştirilebilir ya da farklı niyetlere göre ayrıştırılabilir. Eskimiş bilgiler, tarihi geçmiş duyurular ve artık geçerli olmayan sayfalar güncellenir ya da kaldırılır. Çok kısa kalan ve okura yeni bir şey söylemeyen sayfalar tek tek değerlendirilir ve gerekirse birleştirilir. İçeriğin özgünlüğü de kontrol edilir; başka sitelerden alınmış metinler okura ve arama sistemine yarar sağlamaz. Metinlerdeki bilgilerin doğruluğu ve dayandıkları kaynaklar da ayrıca gözden geçirilir.

Kullanıcı deneyimi: hız ve mobil görünüm

Okurun siteyi nasıl deneyimlediği, analizin ayrı bir bölümünü oluşturur. Sayfaların açılma süresi, telefonda ve bilgisayarda, hızlı ve yavaş ağlarda ayrı ayrı ölçülür. Büyük görseller, gereksiz betikler ve ağır yazı tipleri hızı düşüren başlıca etkenlerdir. Mobil görünümde yazının okunaklı olup olmadığı, düğmelerin parmakla rahat basılabilecek aralıkta durup durmadığı ve menünün kullanışlı olup olmadığı denetlenir. Sayfa açılırken içeriğin kaymaması, reklamların okuru engellememesi ve açılır pencerelerin ekranı kaplamaması da deneyimin parçasıdır. Ölçüm sonuçları sayfa türlerine göre ayrılır, çünkü ana sayfa ile uzun bir yazının hız sorunları birbirinden farklıdır. Ağır sayfalar listelenir ve en çok ziyaret edilenlerden başlanarak görselleri küçültülüp hafifletilir. Her düzeltmeden sonra ölçüm tekrarlanır ve gerçek bir iyileşme olup olmadığı görülür.

Bağlantı analizi

Bağlantı analizi iki yönlüdür: sitenin kendi iç bağlantıları ve başka sitelerden gelen dış bağlantılar incelenir. İç bağlantılarda hiçbir yerden bağlanmamış sayfalar, kırık adreslere giden bağlantılar ve anlamsız bağlantı metinleri aranır. Dış bağlantılarda bağlantı veren sitelerin çeşitliliğine, konularının sayfa konusuyla uyumuna ve bağlantıların zaman içindeki dağılımına bakılır. Bağlantı veren sitelerin alan adı ve sayfa değerlerine DA PA Checker aracı üzerinden bakılabilir. Bağlantı veren siteler arasında konusu işletmeyle ilgisiz olanlar da varsa, bunlar ayrıca listelenir. Konusuna göre yayın yapılabilecek sitelerin listesi tüm siteler sayfasında yer alır.

Benzer sitelerle karşılaştırma nasıl yapılır?

Karşılaştırma, sitenin kendi konusundaki diğer sitelerle aynı ölçütler kullanılarak yan yana değerlendirilmesidir. Önce konuyu aratınca sonuçlarda sık görünen birkaç site, benzer büyüklükte olmalarına dikkat edilerek seçilir. Bu sitelerin hangi konuları işlediği, sayfalarının nasıl düzenlendiği ve hangi soruları cevapladığı incelenir. Amaç onları taklit etmek değil, kendi sitede eksik kalan alanları görmektir. Örneğin benzer sitelerde bulunan ama sizde olmayan bir soru, yeni bir yazı fikri olabilir. Karşılaştırma yapılırken hacim, sayfa türü ve yayın sıklığı gibi ölçütler aynı tutulur.

Bulguların okunması

Analizden çıkan bulgular bir tabloda toplanır ve her bulgunun olası nedeni ile ilk kontrolü yazılır.

Bulgu	Olası neden	İlk kontrol
Sayfa sonuçlarda görünmüyor	Taramaya kapalı ya da yeni	Erişim ve site haritası
Gösterim var, tıklama az	Başlık ilgi çekmiyor	Başlık ve açıklama
Okur hemen çıkıyor	İçerik beklentiyi karşılamıyor	İlk paragraf ve düzen
Sayfa yavaş açılıyor	Büyük görsel ya da betik	Görsel boyutları
Aynı konuda iki sayfa var	Yinelenen içerik	Sayfaların amacı

Her bulgu için tek bir neden varmış gibi davranılmaz; tablodaki neden, ilk bakılacak yerdir. Kontrol sonunda neden doğrulanmazsa, aynı satırdaki bir sonraki olasılık denenir ve sonuç yazılır.

Bulguların öncelik sırasına konması

Analizden onlarca bulgu çıkabilir ve hepsini aynı anda düzeltmek mümkün değildir. Bu yüzden her bulgu, ne kadar etki taşıdığına ve ne kadar emek istediğine göre sıraya konur. Az emekle çok sayıda sayfayı etkileyen düzeltmeler, örneğin tekrar eden başlıkların değiştirilmesi, öne alınır. Çok emek isteyen ama sınırlı sayıda sayfayı ilgilendiren işler daha sonraya bırakılır. Okurun siteyi kullanmasını engelleyen hatalar en üst sıraya yazılır. Öncelik listesi bir takvime dönüştürülür ve her iş için sorumlu kişi belirlenir.

SEO analizi ne sıklıkla yapılır?

Analizin sıklığı, sitenin büyüklüğüne ve içeriğinin değişim hızına göre belirlenir. Sık içerik eklenen ve sürekli güncellenen bir sitede, hafif bir kontrolün ayda bir yapılması uygundur. Kapsamlı bir analiz ise birkaç ayda bir ya da sitede büyük bir değişiklik yapıldığında gerçekleştirilir. Yeni tasarıma geçiş, adres değişikliği ya da yeni bir bölüm eklenmesi gibi durumlarda analiz hemen yapılır, çünkü bu tür değişiklikler beklenmedik hatalara yol açabilir. Analizler aynı ölçütlerle tekrarlanırsa, sonuçlar dönemler arasında doğru biçimde karşılaştırılabilir. İki analiz arasında yapılan düzeltmelerin etkisi ise hemen değil, arama sistemlerinin sayfaları yeniden taramasından sonra görülür.

Analiz raporu nasıl hazırlanır?

Analiz raporu, bulguları başkalarının da anlayabileceği biçimde toplayan kısa bir belgedir. Rapor, sitenin mevcut durumunu birkaç cümleyle özetleyen kısa ve anlaşılır bir giriş ile başlar. Ardından teknik, sayfa içi, içerik ve bağlantı bulguları ayrı bölümlerde listelenir ve her bulgunun yanına örnek sayfa adresi eklenir. Raporda her bulgunun öncelik sırası ve önerilen düzeltme yolu açıkça yazılır. Bulguların yanında olumlu yönler de anlatılır; iyi çalışan sayfaların yanlışlıkla bozulmaması için korunması gerekir.

Kaynak: Google Search Central: Arama Motoru Optimizasyonu (SEO) Başlangıç Rehberi