SEO Nasıl Yapılır? Başlangıç Rehberi

SEO, bir web sitesinin arama motorları tarafından kolayca anlaşılması ve okurlar tarafından bulunabilmesi için yapılan düzenlemelerin tümüdür. Bu düzenlemeler sitenin teknik yapısını, yazıların içeriğini ve sayfalar arasındaki bağlantıları kapsar. Amaç, arama motorunu kandırmak değil, okurun aradığı bilgiye ulaşmasını kolaylaştırmaktır; iyi bir SEO çalışması, aynı zamanda iyi bir okur deneyimi çalışmasıdır. Tanıtım yazısı yayımlatan bir işletme için de aynı mantık geçerlidir: yazı ve onu barındıran site anlaşılır, güncel ve doğrulanabilir olmalıdır.

SEO nasıl yapılır?

SEO, tek bir işlem değil, birbirini tamamlayan üç alanda yürütülen sürekli bir çalışmadır. Birinci alan teknik temeldir: sayfaların açılması, hızlı yüklenmesi, telefonda düzgün görünmesi ve güvenli bağlantıyla sunulması gerekir. İkinci alan içeriktir. Sayfalar okurun sorusuna cevap vermeli, özgün olmalı, doğrulanabilir bilgi içermeli ve güncel tutulmalıdır. Üçüncü alan tanınırlıktır: sitenin diğer sitelerle ve kendi sayfaları arasında kurduğu bağlantılar, arama motoruna sayfanın konusu ve önemi hakkında ipucu verir. Başlangıçta bu üç alandan hangisinin eksik olduğu tespit edilir ve çalışma önce en büyük eksikten başlar. Sırayı belirlemek için sitenin birkaç önemli sayfası bir okur gözüyle gezilir, takıldığı noktalar not edilir ve düzeltme listesi buna göre hazırlanır. Listedeki her madde için kimin ne zaman yapacağı yazılır.

Hedef okuru ve amacı belirlemek

SEO çalışması, sitenin kime hizmet ettiğini açık biçimde yazıya dökmekle başlar. Hedef okur, işletmenin ürününü ya da hizmetini arayan kişidir ve her okur farklı bir yaştan, farklı bir ihtiyaçtan gelir. Okurun hangi soruları sorduğu, hangi sözcükleri kullandığı ve karar vermeden önce hangi bilgilere baktığı not edilir. Sitenin amacı da netleştirilir: bilgi vermek mi, iletişim almak mı, bir formu doldurtmak mı? Bu aşamada iki üç temel sayfa seçilir ve çalışma önce bu sayfalar üzerinde yürütülür. Seçilen sayfaların her biri için okurun ulaşmak istediği sonuç tek cümleyle yazılır.

Teknik temel: sayfaların bulunabilmesi

Arama motorları sayfaları tarayarak keşfettiği için sitenin taranabilir olması temel koşuldur. Önemli sayfaların hiçbir hatayla karşılaşmadan açılması, geçersiz adreslerin düzenlenmesi ve sitenin bir site haritasıyla tanıtılması bu koşulun parçasıdır. Sayfaların hızlı açılması okur deneyimini doğrudan etkiler; büyük görselleri küçültmek ve gereksiz betikleri azaltmak yükleme süresini kısaltır. Mobil uyum da temel bir gerekliliktir, çünkü okurların büyük bölümü siteye telefonla girer. Yazı boyutu, düğme aralıkları ve menü, küçük ekranda rahat kullanılabilmelidir. Siteye HTTPS ile bağlanılması, güvenlik açısından beklenir. Bu kontrollerin her biri tek tek yapılır ve sorunlu sayfalar listelenerek sırayla düzeltilir. Kontrol için sitenin farklı cihazlarda ve farklı bağlantı hızlarında açılması denenir; masaüstünde sorunsuz görünen bir sayfa telefonda taşabilir.

Sayfa başlığı ve açıklaması nasıl yazılır?

Sayfa başlığı, arama sonuçlarında ve tarayıcı sekmesinde görünen metindir ve sayfanın konusunu açık ve kısa biçimde anlatır. Başlık sayfaya özgü olur, aynı başlık birden fazla sayfada tekrarlanmaz. Okurun arayacağı ifade başlığın başına yakın yerleştirilir, ama başlık anlamsız bir kelime yığınına dönüştürülmez. Sayfa açıklaması, sonuç sayfasında başlığın altında görünen kısa özettir ve okuru sayfaya girip girmemeye karar verirken yönlendirir. Her sayfa için ayrı yazılır, çünkü aynı açıklamanın birçok sayfada tekrarlanması okura ayırt edici bir bilgi vermez. Açıklama, sayfanın içeriğini dürüstçe özetler, okurun merak edeceği ana bilgiyi verir ve abartı içermez. Yazının içinde ana başlık bir kez kullanılır, alt başlıklar ise konuyu bölümlere ayırır. Başlıklar yalnızca yazıyı büyütmek için değil, okurun aradığı bölüme hızlıca ulaşması için konur ve her biri altındaki metni gerçekten anlatır.

İçeriğin niteliği

Arama sistemleri, okura yararlı olan sayfaları öne çıkarmaya çalışır; bu nedenle içeriğin niteliği SEO'nun merkezindedir. Sayfa, okurun sorusuna ilk bölümlerde cevap verir, ayrıntıyı sonra açar. Metin özgündür, başka sitelerden alınmamıştır ve bilgiler doğrulanabilir kaynaklara dayanır. Dil sadedir, paragraflar kısa tutulur ve gereksiz tekrarlar yazıdan çıkarılır. Güncelliğini yitirmiş bilgiler düzenli aralıklarla gözden geçirilir ve yazının sonuna güncelleme tarihi eklenebilir; eski bir sayfada hâlâ geçerli olan kısım korunur, geçerliliğini yitirmiş kısım güncellenir. Sayfada okurun işine yarayan tablolar, adım adım anlatımlar ve kısa örnekler yer alır. Bir sayfa bir konuya odaklanır; birden çok konuyu aynı sayfada anlatmak okuru da arama sistemini de şaşırtır. Konu genişse sayfa bölünür ve parçalar iç bağlantılarla birbirine bağlanır.

Site yapısı ve iç bağlantılar

Sitenin yapısı, kitapların konularına göre dizildiği bir kütüphanenin rafları gibi düzenli olmalıdır. Ana sayfa genel konuları gösterir, bu konuların altında daha ayrıntılı sayfalar yer alır ve her sayfaya birkaç tıklamayla ulaşılır. Sayfaların birbirine bağlanması iç bağlantılarla sağlanır ve her bağlantı, okura ilgili bir konuya geçiş sunar. Bağlantı metni, gideceği sayfayı anlatan kısa bir ifadedir; "buraya tıklayın" yerine konusunu adlandıran bir ifade tercih edilir. Hiçbir sayfadan bağlanmamış, yani yalnızca adresi bilinen sayfalar arama sistemi tarafından zor keşfedilir. Bu yüzden her yeni yazı yayımlandığında ilgili eski yazılardan ona bağlantı verilir. Menü ve alt bilgi alanı sade tutulur. Sitedeki her sayfanın bir üst sayfaya dönüş yolu da bulunur.

Görseller ve erişilebilirlik

Görseller, sayfaları zenginleştirir ancak yanlış boyutta kullanıldığında sayfanın yüklenmesini belirgin biçimde yavaşlatır. Görsel, yayımlanmadan önce gereken boyuta küçültülür ve WebP gibi az yer kaplayan bir dosya biçiminde kaydedilir. Dosya adı görseli anlatan kısa bir ifade olur; "resim1" gibi anlamsız adlar yerine konuyu gösteren sözcükler kullanılır. Görselin alternatif metni, görmeyen okurlara ve görsel yüklenmediğinde tarayıcıya görselin ne gösterdiğini söyler. Bu metin, görseli tarif eden kısa ve doğal bir cümledir; metin içeren görsellerde yazı ayrıca sayfa metni olarak da verilir. Yeterli renk karşıtlığı ve okunaklı yazı boyutu da erişilebilirliğin parçasıdır. Video ve ses içeriklerine yazılı döküm eklenir.

Dış bağlantılar ve tanınırlık

Bir sitenin diğer sitelerden aldığı bağlantılar, sayfanın başkaları tarafından da yararlı bulunduğuna dair işaretlerden biridir. Bağlantılar, yayın yapan sitelerde bilgi veren yazılar aracılığıyla ve farklı sitelere dağılmış biçimde oluşur. Bağlantı veren sitenin konusu sayfanın konusuyla uyumluysa, bağlantı okurun da işine yarar. Bir sitenin DA ve PA gibi değerlerini DA PA Checker aracı ile inceleyebilirsiniz; bu değerler tek bir yargı verdirmez, karşılaştırma için bir fikir sunar. Konuya uygun yayın yerlerini seçerken tüm siteler sayfasındaki site listesi göz önünde bulundurulabilir.

Çalışmanın ölçülmesi

SEO çalışmasının etkisi birkaç basit göstergenin düzenli izlenmesiyle görülür.

Gösterge	Ne anlatır	Nasıl okunur
Gösterim sayısı	Sayfanın sonuçlarda görülme sıklığı	Konu ilgisini gösterir
Tıklama oranı	Görenlerin ne kadarının girdiği	Başlığın etkisini gösterir
Sayfada kalma süresi	Okurun metne ayırdığı zaman	İçeriğin okunduğunu gösterir
Hatalı sayfalar	Açılmayan ya da yönlendirilen adresler	Teknik sorunları gösterir
Hız ölçümü	Sayfanın yüklenme süresi	Deneyimi gösterir

Göstergeler tek tek değil, birbirini tamamlayan bir bütün olarak birlikte yorumlanır. Gösterimi yüksek ama tıklaması düşük bir sayfada başlık ve açıklama gözden geçirilir. Tıklaması iyi ama okurun hemen çıktığı bir sayfada ise içerik beklentiyi karşılamıyor olabilir. Ölçümler her ay aynı ölçütlerle ve aynı araçlarla alınır ve bir not defterinde karşılaştırılır. Bu kayda yapılan değişikliğin tarihi de eklenir.

SEO çalışması ne kadar sürer?

Sonuçların ne zaman görüneceği önceden kesin olarak söylenemez, çünkü bu süre sitenin durumuna, konunun rekabetine ve yapılan değişikliğin kapsamına göre değişir. Arama sistemleri bir sayfadaki değişikliği ancak yeniden taradığında görür ve sık güncellenen sayfalar genellikle daha kısa aralıklarla taranır. Bu yüzden değişiklik yapıldıktan sonra hemen sonuç beklenmez; ölçüm birkaç haftalık dönemlerle yapılır. Aynı anda çok sayıda şeyi değiştirmek, hangi düzenlemenin işe yaradığını anlamayı güçleştirir. Çalışma bir proje değil bir alışkanlıktır: yeni içerik eklenir, eskisi güncellenir ve ölçüm sürdürülür.

Bir çalışma takvimi nasıl kurulur?

Başlangıç düzeyinde bir takvim, çalışmayı küçük ve düzenli adımlara böler. İlk dönemde sitenin teknik kontrolü yapılır, hatalı adresler düzeltilir ve öncelikli sayfaların başlıkları yeniden yazılır. İkinci dönemde bu sayfaların içerikleri güncellenir, eksik bilgiler tamamlanır ve iç bağlantılar kurulur. Üçüncü dönemde yeni içerik planlanır; hangi soruların cevapsız kaldığına bakılarak yazılar hazırlanır. Dördüncü dönemde ölçümler değerlendirilir ve işe yarayan yöntemler diğer sayfalara da uygulanarak çoğaltılır. Her dönemin sonunda kısa bir değerlendirme yapılır ve bir sonraki dönemin hedefi yazılır. Kurumsal duyuruları haber sitelerinde yayımlama seçenekleri basın bülteni paketleri sayfasında yer alır.

Kaynak: Google Search Central: Arama Motoru Optimizasyonu (SEO) Başlangıç Rehberi